Czym jest scrapbooking i dlaczego każda kartka jest inna

Kiedy mówię, że robię kartki techniką scrapbookingu, słyszę czasem: „aha, wyklejanki”. No więc — tak, wyklejanki. Tak jak fotografia to „robienie zdjęć telefonem”, a stolarstwo — „przybijanie deseczek”. Ten tekst wyjaśnia, co naprawdę składa się na kartkę, którą znajdziesz w moim sklepie, i dlaczego żadna nie powstanie dwa razy.

Skąd się to wzięło

Scrapbooking narodził się z albumów pamiątkowych — „scrap” to skrawek: bilet, wycinek z gazety, fotografia, wstążka z sukienki. W XIX wieku prowadzenie takich albumów było powszechne; współczesna forma, z dedykowanymi papierami i narzędziami, rozwinęła się w latach 90. w USA i szybko rozdzieliła na dwie gałęzie: albumy oraz cardmaking, czyli kartki. Ja pracuję głównie w tej drugiej — od grudnia 2020 roku, z 231 realizacjami na koncie, które obejrzysz w galerii.

Warstwy: anatomia kartki

Sekret dobrej kartki to głębia. Płaski druk — nawet najładniejszy — jest tapetą; kartka scrapowa jest sceną. Buduję ją tak: baza z grubego papieru (240–300 g, bigowana ręcznie, żeby grzbiet się nie łamał), na niej tło — często wytłaczane lub cieniowane tuszem, potem maty i ramki, dalej ornamenty cięte wykrojnikami, tekturowe elementy, kwiaty i drobiazgi: perełki, cekiny, sznurki. Między warstwami pracują dystanse 3D — kompozycja wystaje ponad bazę o dobry centymetr. Na jedną kartkę składa się 20–40 osobno przygotowanych elementów.

Narzędzia, czyli dlaczego to nie nożyczki i klej

Wykrojniki (dies) — stalowe matryce, które w prasie wycinają koronkowe wzory niemożliwe do wycięcia ręcznie. Złocenie na gorąco (hot foil) — folia metaliczna wprasowywana w papier rozgrzaną matrycą; to ten połysk, którego druk nie umie podrobić. Tekturka (chipboard) — grube, cięte laserowo kształty: monogramy IHS na kartkach komunijnych, liczby jubileuszowe, napisy. Foamiran — cienka pianka, z której po podgrzaniu formuje się płatki kwiatów o naturalnej fakturze. Do tego prasy, maty do wytłaczania, tusze do cieniowania i pęseta — mój najczęściej używany „elektronarzędziownik”.

Dlaczego każda kartka jest inna

Z trzech powodów. Po pierwsze — materiały się kończą: kolekcje papierów wychodzą z produkcji jak kolekcje ubrań, a kwiat sformowany ręcznie nigdy nie wyjdzie identycznie. Po drugie — nie pracuję od szablonu: kompozycję układam „na sucho” i przesuwam, aż zagra; następnym razem zagra inaczej. Po trzecie — nie chcę: powtarzanie tej samej kartki to praca odtwórcza, a odtwórczą pracę lepiej wykonuje drukarnia. Dlatego na stronie każdy produkt ma status 1 z 1, a sprzedane wzory zostają w archiwum jako inspiracja do zamówień podobnych — podobnych, nie identycznych.

Jak to się ma do ceny

Kartka scrapowa kosztuje u mnie 55–119 zł, w zależności od złożoności — pełny rozkład tej ceny na godziny i materiały znajdziesz w tekście „Ile kosztuje ręcznie robiona kartka”. Krótsza wersja: kupujesz 3–5 godzin rzemiosła i jedyny istniejący egzemplarz. W czasach, w których wszystko jest z Chin i wszystko jest w wariancie „million sellers”, to dziwnie luksusowe uczucie — dostać coś, czego nie ma nikt inny.